Doorgaande Leeslijn (leesbevordering)

Leesbevordering neemt een centrale plaats in binnen het concept van Een Leven Lang Leren. Om die reden besteden de Gelderse bibliotheken daar volop aandacht aan en organiseren zij een breed scala aan activiteiten rondom leesbevordering. Vaak bestaan die activiteiten uit programma's die op landelijk niveau worden geïnitieerd. De Doorgaande Leeslijn (0-100 jaar) is onderverdeeld in de volgende projecten.

Voor de allerjongsten (0-2 jaar) is Boekstart ontwikkeld. Een brede inzet op ALLE pasgeborenen in een gemeente geeft de mogelijkheid om gezinnen aan de openbare bibliotheek te binden. Gezinnen zonder (voor)leestraditie of anderstaligen kunnen een uitgebreider steuntje in de rug krijgen met Boekenpret (0-6 jaar). Ondersteuning voor babyouders in de vorm van koffiebijeenkomsten en extra materialen bieden een handreiking om leesroutines in het gezin te ontwikkelen. Op peuterspeelzalen, kinderdagverblijven en kleutergroepen van het basisonderwijs krijgen de kinderen structureel activiteiten aangeboden. Deze activiteiten worden zowel op de instelling als in de bibliotheek uitgevoerd.
Voor de basisschool zijn programma's als De Nationale Voorleeswedstrijd, Kinderboekenweek, Mijn Stempel, Nederlandse Kinderjury beschikbaar. Het accent hierbij ligt vooral op leesplezier en boek/literatuurpromotie. Daarnaast bieden bibliotheken groepsontvangsten in de bibliotheek aan. Leerlingen krijgen dan stap voor stap uitgelegd hoe de bibliotheek functioneert, hoe ze informatie zowel fysiek als digitaal kunnen opzoeken en hoe zij informatie kunnen interpreteren. (Zie hiervoor ook Mediawijsheid.) Ook leesbevordering is een thema tijdens deze groepsbezoeken. Verder biedt De Rode Draad producten aan waarmee de openbare bibliotheek een structurele samenwerking met het basisonderwijs inzet en vasthoudt. Voor de kinderen en volwassenen met leesproblemen zijn er Makkelijk Lezen Pleinen en Taalpunten.
De publieksacties voor volwassenen van het CPNB, zoals de Maand van het Spannende Boek en de Boekenweek, horen thuis onder de Doorgaande Leeslijn. Op de volgende pagina's is per thema meer informatie over de afzonderlijke onderwerpen te vinden.

Mediawijsheid

Mediawijsheid staat voor het geheel van kennis, vaardigheden en mentaliteiten waarmee burgers zich bewust, kritisch en actief kunnen bewegen in een complexe, veranderlijke en fundamenteel gemedialiseerde wereld. Gedurende de beleidsperiode 2009 t/m 2012 ontwikkelen de Gelderse bibliotheken een visie op het begrip mediawijsheid en wat dit betekent voor het werken in bibliotheken. Er wordt op verschillende manieren gewerkt aan bijscholing van medewerkers. Zo wordt de cursus 23dingen aangeboden en zijn er specifieke cursussen op MBO, HBO en HBO+ niveau . Mediawijsheid was een onderdeel van 'Lerend innoveren' in De Werkplaats en wordt binnen die context verder uitgewerkt.
Landelijk nemen verschillende bibliotheken en Biblioservice deel aan netwerken op het gebied van mediawijsheid, zoals het Landelijk Expertise Centrum Mediawijsheid van Kennisnet en de VOB. Wij pakken gezamenlijk mediawijsheidprojecten op, zoals My Life Story. En met collega's uit het land werken wij aan de ontwikkeling van een doorgaande leerlijn Mediawijsheid voor het basis- en middelbaar onderwijs en ROC's.

Culturele participatie

"Vrijheid, welvaart, ontplooiing van de samenleving en het individu zijn fundamentele menselijke waarden. Constructief deelnemen aan het maatschappelijk leven is afhankelijk van voldoende opleiding en vrije en onbeperkte toegang tot kennis, wetenschap, cultuur en informatie. De openbare bibliotheek, de plaatselijke toegangspoort tot kennis, schept een essentiële voorwaarde voor de culturele ontwikkeling van individuen en maatschappelijke groeperingen". (uit: Unesco statuut voor openbare bibliotheken, 1994)
Innoveren en participeren zijn de twee belangrijkste uitgangspunten voor het cultuurbeleid van de komende jaren. De Raad voor Cultuur neemt daarvoor het begrip 'Cultureel Burgerschap' als vertrekpunt. De Raad schetst voor de komende jaren een tijdpad naar meer kunst- en cultuurparticipatie. Zij acht cultuur onmisbaar als bron van onderlinge binding en zingeving in een steeds ingewikkelder en gevarieerder wordende samenleving is. Door haar stevige verankering in lokale netwerken kunnen bibliotheken goed inspelen op behoeften in een gemeenschap en een belangrijke rol vervullen als het gaat om sociale binding, integratie en lokale revitalisering.
De bibliotheken gaan strategische allianties aan met lokale en regionale culturele instellingen. Deze allianties zijn gericht op een gezamenlijk aanbod aan doelgroepen en afgestemd op het doelgroepen- en cultuurbeleid van de gemeenten. Het samenwerken in lokale netwerkverbanden is een belangrijk speerpunt voor het lokale niveau. De lokale netwerkontwikkeling rond culturele programma's gaat steeds meer in de richting van gezamenlijke regionale en lokale programmering. De Gelderse erfgoedsite Mijngelderland.nl is hier een voorbeeld van.
Bibliotheken ontwikkelen beleid op het gebied van culturele participatie waarbij de provinciale nota Meer verbindingen en de gemeentelijke cultuurnota's belangrijke bronnen van inspiratie zijn.

Maatschappelijke participatie en leefbaarheid kleine kernen

De bibliotheek speelt een belangrijke rol bij de leefbaarheid van kleine kernen en stadswijken. De komende jaren ontwikkelen de Gelderse bibliotheken instrumenten op basis waarvan zij, in overleg met hun gemeenten, kunnen bepalen wat de juiste bibliotheekvoorziening voor een dorpskern of stadswijk is.
Om de maatschappelijke participatie te stimuleren gaan bibliotheken allianties aan met partners in diverse werkgebieden. Samen met hen formuleren zij een aanbod afgestemd op het doelgroepen- en cultuurbeleid van hun gemeenten. Deze manier werken bibliotheken structureel aan de vergroting van de maatschappelijke participatie van de bevolking. Daarnaast beheren zij digitale en fysieke informatiepunten. Ook deze informatiepunten hebben tot doel de maatschappelijke participatie van burgers te bevorderen.